سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

165

تاريخ ايران ( فارسى )

ايلخانان آلت دست بقيهء ايلخانان بازيچه و آلت دست امراى متخاصم گرديدند كه هركدام از ايشان يكى را براى انجام مقاصد خويش مستحق اين منصب و مقام اعلام ميكردند . ارزش و اهميت اين ايلخانان تا ايندرجه كم مىباشد كه مناسب ميدانيم آنها را ( دسته جمعى ) بفهرست زير كه آن مأخوذ از طبقات سلاطين اسلام است ارجاع و احاله دهيم . ارپا 736 هجرى ( 1335 ) موسى 736 هجرى ( 1336 ) بازيچه‌هاى جلايريه ايلخانان متخاصم و رقيب يكديگر بازيچه‌هاى امير جلاير محمد 8 - 736 ه ( 8 - 1336 ) طغاتيمور 52 - 739 ( 51 - 1338 ) جهان تيمور 41 - 739 ( 41 - 1339 ) بازيچه‌هاى امراى چوپانى ساتىبك ( شاهزاده خانم ) 40 - 739 ( 1339 ) سليمان 4 - 740 ( 43 - 1339 ) نوشيروان 745 - ( 1344 ) خاندان جلايرى 814 - 736 ه ( 1411 - 1236 ) در كشمكش و نزاعى كه اينك سر تاج و تخت در امپراطورى ايلخانان درگرفته خاندان امير حسين جلاير كه دختر امير ارغون را بزنى گرفته بود مهمترين خاندان شمرده مىشود . در تحت شيخ حسن بزرگ كه سه تن از همان بازيچه‌ها را كه در فهرست بالا ذكر شد به - حكمرانى و سلطنت برداشته و در آخر خود عنوان سلطنت و شاهى اختيار نمود ، عراق ( اراك ) اشغال شده و بغداد بار ديگر پايتخت قرار گرفت . فرزند او اويس بعد از جلوسش در 757 هجرى ( 1356 ) آذربايجان را كه بدست طايفهء اوزبك ضميمه شده بود تصرف كرده و پس از چندى موصل و ديار بكر را هم بقلمرو جديد التأسيس خود اضافه نمود . بعد از اويس حسين بجاى پدر نشست . او با آل مظفر ايران جنوبى و قراقويونلو از تركمانان طرف غرب جنگيد . او بعد از مرگش در 784 هجرى ( 1382 ) آذربايجان